THC, tetra hidro cannabinol’un kısaltmasıdır. THC çok miktarda olursa uyuşturucu ve aklı giderici etkisi olan bir maddedir.
Kenevir yağında THC
miktarı % 0.06 ve bazılarında % 0.3 oranındadır. Bu miktarda uyuşturucu ve aklı
giderici etki yoktur ve yağ içerisinde bu özelliğini kaybetmektedir
(transformasyon). Kullanması haram değildir ve necis olduğuna da hükmedilmez.
Dr. Halid Nasr şöyle
demiştir: “Kenevir tohumu uyuşturuculardan sayılmamaktadır. Kullanmaya bir mani
yoktur. Haramlık ancak uyuşturucu kısım hakkında söz konusudur. Kenevir
bitkisinin kendisi necis değildir…”
Ahmed (26634) ve Ebû
Dâvûd (3686), Ummu Seleme radıyallahu anha’nın şöyle dediğini rivayet ettiler:
نَهَى رَسُولُ
اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ كُلِّ مُسْكِرٍ وَمُفَتِّرٍ
“Rasulullah sallallahu
aleyhi ve sellem her müskir (sarhoş eden şeyi) ve müfettiri (gevşeklik veren
şeyi) yasakladı.”
Bu hadisin isnadı
hakkında ihtilaf edilmiştir. Zira "Müfettir" ziyadesini sadece Şehr b. Havşeb rivayet etmiştir ve Şehr hakkında bazı eleştiriler vardır. Bu sebeple el-Elbani gibi bazı muhaddisler hadisin zayıf olduğuna hükmetmişler,
el-Irakî Feydu’l-Kadir’de (6/338) sahih demiş, İbn Hacer Fethu’l-Bari’de
(10/44) hasen demiştir. Müsned muhakkikleri de “Sahih ligayrihi” demişlerdir.
Hattabî rahimehullah, hadiste
geçen “mufettir (gevşeklik veren)” şey hakkında şöyle demiştir:
“Mufettir; gevşeklik
veren ve azalarda uyuşma meydana getiren her içecektir. Bu haller sarhoş olmanın
mukaddimesidir. Sarhoşluğa karşı bir önlem olması için bunun içilmesi
yasaklanmıştır.” (Mealimu’s-Sunen 4/267)
Yani müfettir
(gevşeklik) veren şeylerin necis olduğuna hükmedilemez, çünkü o hamr değildir. Zaruret
ve ihtiyaç halinde mufettir maddelerin kullanımı caizdir.
Karafî rahimehullah
uyuşturucu (merkad), mufsid (bozucu) ve muskir (sarhoş edici) maddeler
arasındaki farkı açıklarken şöyle demiştir:
“Sarhoş ediciler
arasında kırkıncı fark: Uyuşturucuların kaidesi ve bozucuların kaidesi: Bu üç
kaide fakihlerin çoğuna karışık gelmiştir. Aralarındaki fark şöyledir:
Bu maddeleri kullanan
kimse hislerini ya kaybeder ya da kaybetmez. Eğer görme, işitme, dokunma,
koklama, tat alma gibi hislerini kaybediyorsa o uyuşturucudur.
Eğer (aklı gidermekle
beraber) hislerini kaybetmiyorsa şu durumlardan biri söz konusudur: kullananların
çoğunda neşe, sevinç ve nefis kuvveti veriyor mu vermiyor mu?
Eğer bunlar oluyorsa o
müskir (sarhoş edici)dir.
Eğer bu haller
olmuyorsa müfsid (bozucu)dur.
Müskir (sarhoşluk veren);
aklı gidermekle beraber neşe ve sevinç veren şeydir. Hamr (üzümden yapılan
şarap), mizr (buğdaydan içki), bit’a (baldan yapılan içki) ve Sukurruke (darıdan
yapılan içki) gibi.
Müfsid (bozucu)
maddeler: aklı bulandıran, bununla beraber neşe halini baskın getirmeyen ban otu
gibi maddelerdir.”
Sonra şöyle demiştir: “Sarhoş
edici maddeler, uyuşturucu ve bozucu maddelerden üç hükümde ayrılır: Had
cezası, necislik hükmü ve azının dahi haramlığı. Uyuşturucu ve bozucu maddelerde
had cezası ve necislik söz konusu değildir.” (El-Furuk 1/217)
İbn Teymiyye rahimehullah
Fetava’l-Kubra’da (3/423) şöyle demiştir: “Aklı gideren herşey, neşe ve coşku vermese
de haramdır. Zira aklı gideren şeylerin haramlığında müslümanların icmaı
vardır. Ama ban otunu sarhoş etmeyecek kadar ve aklı gidermeyecek kadar
kullanan kiimseye tazir cezası verilir.”
Geçen açıklamalara binaen,
gevşeklik veren maddeler temizdir, necis değildir. Sarhoşluk veren maddelerin
azı da çoğu da yasaklanmıştır. Gevşeklik veren maddelerin ise şayet Umm Seleme radıyallahu
anha hadisi hasen kabul edilirse, müskir maddelerde olduğu gibi azı çoğu diye bir
kayıt söz konusu değildir. Dolayısıyla müfettir maddeleri gevşeklik vermeyecek
kadar ya da aklı gidermeyecek kadar kullanmak haram değildir. Aklı gideren
miktarı ise icma ile yasaktır. Yine gevşeklik veren maddeler, sarhoşluğa bir
zeria (engel) olması için yasaklandığı için zaruret halinde çok miktarda
kullanımı (narkoz gibi) da caiz olur. Fakat sarhoş edici içkiler bizatihi haram
olduğu için tedavide kullanmak da caiz olmaz.
Abdullah b. Muhammed
et-Tayyar bir fetvasında şöyle demiştir: “Hint keneviri, uyuşturucu etkileri
olan bir bitkidir. Ban otu, marihuana gibi başka isimlerle de anılır… Bu bitki haramlık
illetinde iştirak etmesi sebebiyle hamrın hükmündedir. Rasulullah sallallahu
aleyhi ve sellem şöyle buyurmuştur:
كُلُّ مُسْكِرٍ خَمْرٌ
وَكُلُّ مُسْكِرٍ حَرَامٌ وَمَنْ شَرِبَ الْخَمْرَ فِي الدُّنْيَا فَمَاتَ وَهُوَ
يُدْمِنُهَا لَمْ يَتُبْ لَمْ يَشْرَبْهَا فِي الْآخِرَةِ
“Her sarhoşluk
veren şey hamdır ve her sarhoşluk veren şey haramdır. Kim dünyada hamr içer ve
tevbe etmeden ona devam etmiş olarak ölürse ahirette onu içemez.” Bunu Muslim
(2003) rivayet etmiştir.
Bu bitkiden elde
edilen yağın kullanımına gelince, eğer özelliklerini kaybetmemiş ve sarhoşluk
veriyorsa o haramdır, kullanımı caiz değildir. Onunla tedavi olmaz, alım satımı
caiz olmaz.
Ama eğer onun özelliğini
değiştirecek ilaca katılır da sarhoşluk vermezse bunun azı ile çoğu arasında
fark yoktur, müskir (sarhoş edici) sayılmaz. Bunu kullanmakta sakınca yoktur.
Zira istihale ve istihlak temizleyicidirler.”
Bu fetvada geçen
istihale ve istihlak kelimelerinin açıklamaları için bakın:
http://ebumuaz.blogspot.com/2019/03/istihale-maddenin-diger-bir-maddeye.html
http://ebumuaz.blogspot.com/2019/03/istihlak-maddenin-diger-bir-madde.html
