Sözlerin en doğrusu Allah'ın kelamı, yolların en hayırlısı Muhammed Aleyhisselam'ın yoludur. Dinde her sonradan çıkarılan şey bidattir.Her bidat sapıklıktır ve her sapıklık da cehennemdedir (Muslim no: 867)

Duâ

Duâ

23 Eylül 2021 Perşembe

Şeytanın Düşmanlığı


Allah Azze ve Celle şöyle buyurmuştur:

﴿ فَلَمَّا ذَاقَا الشَّجَرَةَ بَدَتْ لَهُمَا سَوْءَاتُهُمَا وَطَفِقَا يَخْصِفَانِ عَلَيْهِمَا مِن وَرَقِ الْجَنَّةِ وَنَادَاهُمَا رَبُّهُمَا أَلَمْ أَنْهَكُمَا عَن تِلْكُمَا الشَّجَرَةِ وَأَقُل لَّكُمَا إِنَّ الشَّيْطَآنَ لَكُمَا عَدُوٌّ مُّبِينٌ * قَالاَ رَبَّنَا ظَلَمْنَا أَنفُسَنَا وَإِن لَّمْ تَغْفِرْ لَنَا وَتَرْحَمْنَا لَنَكُونَنَّ مِنَ الْخَاسِرِينَ ﴾

 “Böylece ikisini de aldatarak düşürtüp ağacı tattıklarında avret yerleri kendilerine göründü ve üzerlerine cennet yapraklarından üst üste yapıştırmaya başladılar. Rableri de o ikisine: “Ben size bu iki ağacı yasaklamadım mı? Muhakkak ki şeytan sizin için apaçık bir düşmandır, demedim mi?” buyurdu. Dediler ki: “Rabbimiz biz nefsimize zulmettik bizi bağışlamaz, bize merhamet etmezsen muhakkak ki hüsrana uğrayanlardan oluruz.” (A’raf 22-23)

﴿ يَا بَنِي آدَمَ لاَ يَفْتِنَنَّكُمُ الشَّيْطَانُ كَمَا أَخْرَجَ أَبَوَيْكُم مِّنَ الْجَنَّةِ يَنزِعُ عَنْهُمَا لِبَاسَهُمَا لِيُرِيَهُمَا سَوْءَاتِهِمَا إِنَّهُ يَرَاكُمْ هُوَ وَقَبِيلُهُ مِنْ حَيْثُ لاَ تَرَوْنَهُمْ ﴾

Ey Âdemoğulları! Şeytan ana-babanızın avret yerlerini kendilerine göstermek için elbiselerini sıyırarak onları cennetten çıkardığı gibi sakın sizi de fitneye düşürmesin! Çünkü gerçekten o ve taraftarları sizin onları göremeyeceğiniz yerden sizi görürler. Muhakkak ki biz şeytanları iman etmeyenlerin velileri kıldık.” (A’raf 27)

﴿ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّ وَعْدَ اللَّهِ حَقٌّ فَلَا تَغُرَّنَّكُمُ الْحَيَاةُ الدُّنْيَا وَلَا يَغُرَّنَّكُم بِاللَّهِ الْغَرُورُ *  إِنَّ الشَّيْطَانَ لَكُمْ عَدُوٌّ فَاتَّخِذُوهُ عَدُوًّا إِنَّمَا يَدْعُو حِزْبَهُ لِيَكُونُوا مِنْ أَصْحَابِ السَّعِيرِ  ﴾

Ey insanlar! Allah'ın vâdi gerçektir, sakın dünya hayatı sizi aldatmasın ve o aldatıcı da Allah hakkında sizi kandırmasın! Çünkü şeytan, sizin düşmanınızdır, siz de onu düşman sayın. O, kendi taraftarlarını ancak ateş ehlinden olmaya çağırır.” (Fatır 5-6)

﴿ وَلاَ تَتَّبِعُواْ خُطُوَاتِ الشَّيْطَانِ إِنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُّبِينٌ*  إِنَّمَا يَأْمُرُكُمْ بِالسُّوءِ وَالْفَحْشَاء وَأَن تَقُولُواْ عَلَى اللّهِ مَا لاَ تَعْلَمُونَ  ﴾

Ey insanlar! Yeryüzündeki helal ve temiz olan şeylerden yiyin; şeytanın adımlarına uymayın! Çünkü o sizin için apaçık bir düşmandır. Size ancak kötülüğü, hayâsızlığı ve Allah’a karşı bilmediğiniz şeyleri söylemenizi emreder.” (Bakara 168-169)

﴿ الشَّيْطَانُ يَعِدُكُمُ الْفَقْرَ وَيَأْمُرُكُم بِالْفَحْشَاء وَاللّهُ يَعِدُكُم مَّغْفِرَةً مِّنْهُ وَفَضْلًا وَاللّهُ وَاسِعٌ عَلِيمٌ ﴾

 “Şeytan size fakirliği vaad eder ve size çirkin şeyleri emreder. Allah ise kendisinden bir mağfiret ve lütuf vaad ediyor. Şüphesiz Allah Vasi'dir, Alîm'dir.” (Bakara 268)

﴿ وَزَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطَانُ أَعْمَالَهُمْ فَصَدَّهُمْ عَنِ السَّبِيلِ ﴾

Şeytan onlara yaptıkları işleri güzel gösterip onları doğru yoldan çıkardı..” (Ankebut 38)"

﴿ قَسَتْ قُلُوبُهُمْ وَزَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطَانُ مَا كَانُواْ يَعْمَلُونَ ﴾

 “Fakat onların kalpleri katılaştı ve şeytan onlara yaptıklarını süslü gösterdi.” (En’am 43)

﴿ قَالَ رَبِّ بِمَا أَغْوَيْتَنِي لأُزَيِّنَنَّ لَهُمْ فِي الأَرْضِ وَلأُغْوِيَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ ﴾

 “Dedi ki: “Rabbim! Beni saptırmana karşılık ben de yeryüzünde onlara süsleyeceğim ve onların hepsini mutlaka azdıracağım!”” (Hicr 39)

﴿ إِنَّمَا النَّجْوَى مِنَ الشَّيْطَانِ لِيَحْزُنَ الَّذِينَ آمَنُوا وَلَيْسَ بِضَارِّهِمْ شَيْئًا إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ ﴾

 “Fısıltı ancak iman edenleri kederlendirmek için şeytandandır. Oysa Allah’ın izni olmaksızın o, onlara hiçbir şeyle zarar veremez. O halde mü’minler yalnızca Allah’a tevekkül etsinler.” (Mucadile 10)

﴿ اسْتَحْوَذَ عَلَيْهِمُ الشَّيْطَانُ فَأَنْسَاهُمْ ذِكْرَ اللَّهِ أُولَئِكَ حِزْبُ الشَّيْطَانِ أَلَا إِنَّ حِزْبَ الشَّيْطَانِ هُمُ الْخَاسِرُونَ ﴾

 “Şeytan onları kuşatmış; böylelikle onlara Allah’ın zikrini unutturmuştur. İşte onlar, şeytanın fırkasıdır. Dikkat edin; şüphesiz şeytanın fırkası, hüsrana uğrayanların kendileridir.” (Mucadile 19)

﴿ إِنَّمَا ذَلِكُمُ الشَّيْطَانُ يُخَوِّفُ أَوْلِيَاءهُ فَلاَ تَخَافُوهُمْ وَخَافُونِ إِن كُنتُم مُّؤْمِنِينَ ﴾

 “İşte o şeytandır ki ancak kendi velilerini korkutur; eğer mü’min iseniz onlardan korkmayın, benden korkun!” (Al-i İmran 175)

﴿ إِنَّمَا يُرِيدُ الشَّيْطَانُ أَن يُوقِعَ بَيْنَكُمُ الْعَدَاوَةَ وَالْبَغْضَاء فِي الْخَمْرِ وَالْمَيْسِرِ وَيَصُدَّكُمْ عَن ذِكْرِ اللّهِ وَعَنِ الصَّلاَةِ ﴾

Muhakkak ki şeytan içki ve kumarla aranıza düşmanlık ve kin sokmak sizi Allah’ı anmaktan ve namazdan alıkoymak ister.” (Maide 91)

﴿ وَقُل لِّعِبَادِي يَقُولُواْ الَّتِي هِيَ أَحْسَنُ إِنَّ الشَّيْطَانَ يَنزَغُ بَيْنَهُمْ إِنَّ الشَّيْطَانَ كَانَ لِلإِنْسَانِ عَدُوًّا مُّبِينًا ﴾

 “Kullarıma söyle; sözün en güzelini söylesinler. Sonra şeytan aralarını bozar. Çünkü şeytan, insanın apaçık düşmanıdır.” (İsra 53)

﴿ إِنَّهُ لَيْسَ لَهُ سُلْطَانٌ عَلَى الَّذِينَ آمَنُواْ وَعَلَى رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُونَ ﴾

Gerçek şu ki: İman edip de yalnız rablerine tevekkül edenler üzerinde onun bir hâkimiyeti yoktur.” (Nahl 99)

﴿ فَقَاتِلُوا أَوْلِيَاءَ الشَّيْطَانِ إِنَّ كَيْدَ الشَّيْطَانِ كَانَ ضَعِيفًا ﴾

 “O halde şeytanın velileri ile savaşın! Muhakkak ki şeytanın hilesi zayıftır.” (Nisa 76)

﴿ وَإِمَّا يَنزَغَنَّكَ مِنَ الشَّيْطَانِ نَزْغٌ فَاسْتَعِذْ بِاللّهِ إِنَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ ﴾

Sana şeytandan bir vesvese gelirse hemen Allah’a sığın. Şüphesiz O, Semî’dir, Alîm’dir.” (A’raf 200)

 Ukbe b. Amir radiyallahu anh’den:

بينا أنا أسيرُ معَ رسولِ اللَّهِ صلَّى اللَّهُ عليهِ وسلَّمَ بينَ الجَحفَةِ والأبواءِ إذ غشِيتنا ريحٌ وظُلمةٌ شديدةٌ فجعلَ رسولُ اللَّهِ صلَّى اللَّهُ عليهِ وسلَّمَ يتعوَّذُ بـ ﴿ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ ﴾ و﴿ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ ﴾ ويقولُ يا عقبةُ تعوَّذْ بهما فما تعوَّذَ متعوِّذٌ بمثلِهما قالَ وسمعتُهُ يؤمُّنا بهما في الصَّلاةِ

“Ben Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem ile beraber Cuhfe ile Ebvâ arasında yürüyordum. Bizi bir fırtına ve şiddetli karanlık kuşattı. Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem Felak ve Nas sureleriyle sığınmaya başladı. Şöyle buyurdu:

Ey Ukbe! Bu iki sure ile Allah’a sığın. Zira sığınan bir kimse bu ikisi gibisiyle sığınmamıştır.” O günümüzde bu sureleri namazda da okuduğunu işittim. Ebû Dâvûd rivayet etti, el-Elbani sahih dedi.

﴿ وَقُل رَّبِّ أَعُوذُ بِكَ مِنْ هَمَزَاتِ الشَّيَاطِينِ وَأَعُوذُ بِكَ رَبِّ أَن يَحْضُرُونِ ﴾

Ve de ki: “Rabbim! Şeytanların kışkırtmalarından sana sığınırım! Onların yanımda bulunmalarından da sana sığınırım, Rabbim!” (Mu’minun 97-98)

17 Eylül 2021 Cuma

Cebriyye’ye Reddiye

 Cebriyye’nin Ortaya Çıkışı:

Cebriyye:  Horasan emiri Silm b. Ahvaz tarafından 128 yılında öldürülen el-Cehm b. Safvan’a tabi olanlardır.[1]

Cebriyye diye isimlendirilmelerinin sebebi onların şöyle demeleridir: “Kul fiillerinde özgür değil, zorunludur. Hakiki fail Allah Teâlâ’dır. Allah Teâlâ kulları imana veya küfre zorlar.”[2]

Cebr’in (zorlamanın) manası: İnsanların irade ve istekleri olmaksızın bir şeyi yapmaya mecbur edilmeleridir. Cebriyye insanların fiillerinde seçim hakkı olmadığı, bir şeyi değiştirmeye de güçlerinin bulunmadığı, fiillerin ancak Allah’a ait olduğu, kulların yaptıkları şeyleri Allah’ın yaptırdığı görüşündedirler. Böylece mutlak olarak kulların bütün fiillerini Allah’a isnad ederler. Kul iman ettiğinde veya kafir olduğunda iman ve küfür Allah’tandır derler. Taat veya masiyet ancak mecaz yoluyla kula nispet edilir, hakiki fail Allah Subhanehu’dur, çünkü kul bir şeyi değiştirmeye güç yetiremez derler.[3]

Yine Cebriyye der ki: “Kul müyesserdir, asla bir tercihi yoktur. O rüzgarda salınan bir yaprak gibidir. Bundan dolayı onun hesap ve ceza hususunda küfür ve isyan hatta şirk fiili işlese bile Allah Teâlâ’ya yalnızca kalbiyle iman etmesi yeterlidir.” Allah onların söylediklerinden münezzehtir. Onlara göre Allah’a ortak koşan kimse Allah’ı bildiği sürece mü’mindir! Onlar Cebriyye’nin gulatı (aşırıları)dır. Çünkü onlar fiilin tamamen Allah Teâlâ’ya ait olduğu görüşünde olduklarından kullara kalpte bilmek dışında bir hesabın olmayacağını iddia ediyorlar. Onlara göre Allah Subhanehu’yu bilen kurtulur, Allah’ı inkar eden helak olur! Cebriyye mezhebi en pis ve en bâtıl mezheplerdendir. Çünkü Allah Teâlâ’yı kullarına zalim kılarlar! Allah Teâlâ Cebriyyenin gulatının söylediklerinden yücedir!

İmam İbn Hazm rahimehullah şöyle demiştir: “İnsanlar imanın mahiyeti hakkında ihtilaf ettiler. Bir topluluk imanın Allah Teâlâ’yı yalnızca kalp ile bilmek olduğunu iddia etti. Yahudilik, Hristiyanlık ve diğer küfürleri diliyle ve ibadetleriyle izhar etse bile Allah Teâlâ’yı kalbiyle bildiği zaman onun cennetlik bir Müslüman olduğunu iddia ettiler. Bu el-Cehm b. Safvan’ın görüşüdür.”[4]

Cebriyye’nin Kur’ân Ayetlerine Bozuk Yorumları:

1- Cebriyye’den bazıları toplanıp kaderden bahsettiler ve Hüdhüd’ün: “Şeytan onlara amellerini süsledi” (Neml 24) sözünü zikrettiler. Onlardan biri dedi ki: “Hüdhüd Kaderî idi. Ameli o kavme, süslemeyi ise şeytana nispet etti. Hâlbuki bunların hepsi Allah’ın fiilidir”(!)

2- Cebriyye’den birine Allah Teâlâ’nın: “İman etselerdi ne olurdu?” (Nisa 39) ayeti soruldu. Dedi ki: “Onlarla alay ediliyor.” Denildi ki: “O zaman şu ayetin manası nedir: “Şükreder ve iman ederseniz Allah size ne diye azab etsin?” (Nisa 147) dedi ki: “Bu fiilde kazandıkları bir günah yoktur. Bilakis başlangıçta küfretmişlerdir. Sonra bundan dolayı azap görürler.”

3- Cebriyye’den biri işlediği bir günahtan dolayı eleştirilince dedi ki: “Eğer O’nun emrine isyan etmişsem ben yine O’nun iradesine itaat etmişimdir.”

4- Bir kârî Cebriyye’den birinin yanında şu ayeti okudu: “Dedi ki: Ey İblis! İki elimle yarattığıma secde etmekten seni alıkoyan nedir?” (Sad 75) dedi ki: “Onu alıkoyan Allah’tır. Şayet İblis bunu söyleseydi doğru söylemiş olurdu. Fakat İblis mazeretini açıklamada hata etti. Şayet ben orada olsaydım: “Sen alıkoydun” derdim.”

5- Cebriyye’den birisi: “Semud’a gelince, onları hidayet ettik. Onlar ise körlüğü hidayete tercih ettiler” (Fussilet 17) ayetinin okunduğunu işitince şöyle dedi: “Bu bir şey değildir. Bilakis Allah onları saptırdı ve kör etti.”

5- Şeyhulislam İbn Teymiyye rahimehullah şöyle dedi: “Cebriyye’nin şeylerinden birini azarladım. Bana dedi ki: “Muhabbet, kalpte sevilen dışında her şeyi yakan bir ateştir. Kainat tamamen O’nun muradıdır. Ondan hangi şeye buğz eder ki?” Ben de ona dedim ki: “Eğer sevilen, kainatta bazılarına buğz eder, onlara düşmanlık eder ve lanet eder de sen de onları sever ve veli edinirsen sevilenin dostu mu yoksa düşmanı mı olursun?” Dedi ki: “Taş yutmuş gibi oldum.”[5]

Cebriyye’nin Getirdiği Şüphelere Cevaplar:

1- Cebriyye bâtıl mezheplerine Allah Teâlâ’nın şu ayetini delil getirmişlerdir: “Attığın zaman sen atmadın. Lakin Allah attı.” (Enfal 17) dediler ki: “Bu ayet fiilin insana ait olmadığına, ancak Allah’a ait olduğuna delildir. Çünkü atan Allah’tır.”

Bu şüphenin cevabı:

Alimler dediler ki: Ayetin anlamı şöyledir: “Hedefe sen isabet ettirmedin. Lakin hedefe isabet ettirmeye muvaffak kılan Allah’tır. Sen attığında isabet ettirmeye muvaffak kılan Allah Teâlâ’dır.”

2- Cebriyye bâtıl mezheplerine amelin cennete girmeye bir sebep olmadığını ifade eden şu hadisi delil getirdiler: Buhârî ve Muslim Aişe radiyallahu anha’dan Nebî sallallahu aleyhi ve sellem’in şöyle buyurduğunu rivayet ettiler: “Hiç kimse cennete ameliyle giremez.” Dediler ki: “Sen de mi ey Allah’ın rasulü?” Buyurdu ki: “Ben de. Ancak Allah beni mağfiret ve rahmetine daldırmıştır.”[6]

Cebriyye der ki: “Bu hadis amellerin bir etkisi olmadığına delildir. Ameller cennete girme sebebi değildir. Buna göre ameller insandan değildir. İnsanın herhangi bir ameli yoktur. onların bir hareketi yoktur. Bilakis o hareket ettirilendir. İşinde mağluptür. Onu Allah’ın iradesi hareket ettirir. Tıpkı ağacın kendi tercihiyle hareket etmemesi gibi.”

Bu şüphenin cevabı:

İmam İbnu’l-Kayyım rahimehullah bu hadisle ilgili olarak şöyle demiştir: “Nebî sallallahu aleyhi ve sellem cennete girişin hiç kimsenin amelinin karşılığı olmadığını haber vermiştir. Şayet Allah Subhanehu’nun kulunu rahmetiyle cennete sokması olmasa sadece kulun ameli onun cennete girmesine bedel olamazdı. Zira onun amelleri Allah’ın sevip razı olduğu şekilde meydana gelmiş olsa da, Allah’ın dünya yurdunda vermiş olduğu nimetlerini karşılamazdı. Hatta şayet hesap edilse bütün amelleri Allah’ın nimetlerinin çok azını karşılar, geriye şükür gerektiren nimetler kalırdı. Şayet bu durumda ona azap etse bundan dolayı Allah ona zulmetmiş olmazdı. Eğer ona rahmet ederse, Allah’ın rahmeti kulun amelinden hayırlı olurdu.”[7]

Ebû Dâvûd, Ubey b. Ka’b radiyallahu anh’den Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem’in şöyle buyurduğunu rivayet etmiştir: “Şayet Allah göklerinin ve yerinin halklarına azap edecek olsa onlara zulmetmiş olmaz. Şayet onlara rahmet ederse elbette rahmeti onların amellerinden hayırlı olur.”[8]

İmam İbnu’l-Cevzî rahimehullah bu hadis ile Allah Teâlâ’nın: “İşte yaptıklarınız dolayısıyla mirasçı kılındığınız cennet budur” (Zuhruf 72) ayetinin arasını cem ederek şöyle demiştir:

“Burada dört cevap vardır:

Birincisi: Amele başarılı kılınmak Allah’ın rahmetindendir. Şayet Allah’ın rahmeti olmasa ne iman ne de kurtuluşu kazandıran taat meydana gelir.

İkincisi: Kölenin efendisine fayda vermesi efendisinin hakkıdır. Ne zaman ona karşılık olarak nimette bulunursa bu onun lütfundan olur.

Üçüncüsü: Bazı hadislerde kişinin cennete Allah’ın rahmetiyle girdiği, cennetteki derecelere ise amellerle ulaştığı bildirilmiştir.

Dördüncüsü: Taat amelleri sınırlı zamanlarda işlenir. Sevap ise tükenmez. Tükenmeyen nimetler amellerin karşılığı olamaz.”[9]

İmam İbn Hacer el-Askalanî rahimehullah da söz konusu hadis ile Zuhruf 72. Ayetinin arasını cem ederken şöyle demiştir:

“Hadis; amel edenin cennete girmek için faydalanamadığı, kabul görmeyen amele yorumlanır. Bu durumda ameli kabul edip etmemek Allah Teâlâ’ya aittir. Allah ancak rahmet ettiklerinin amelini kabul eder. Buna göre: “Yaptıklarınız sebebiyle cennete girin” (Nahl 32) ayeti; kabul edilen ameller hakkındadır.”[10]

Cebriyye’ye Reddiye

İbn Useymin Cebriyye’ye cevap olarak şöyle demiştir: “Bizler taatleri kendi tercihlerimizle işliyoruz, bizi kimsenin zorladığını hissetmiyoruz. Günahları da aynı şekilde kendi tercihlerimizle işliyoruz. Bir kimsenin bizi zorladığını hissetmiyoruz. İnsanın fiilinin kendi iradesinden kaynaklandığının vahiyden ve vakıadan delili vardır.

Vahiyden delili: Bu konuda ayetler çoktur. Allah Teâlâ’nın şu kavli bunlardan biridir: “Kiminiz dünyayı istiyordu, içinizde ahireti isteyen de vardı.” (Al-i İmran 152)

Allah’ın vechini arzulayarak infak ettikleriniz” (Bakara 272)

Buhârî ve Muslim Ömer b. el-Hattab radiyallahu anh’den, Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem’in şöyle buyurduğunu rivayet etmişlerdir: “Ameller ancak niyetlerledir. Her kişiye de ancak niyet ettiği şey vardır.”[11]

Kulun fiilinin kendi tercihiyle meydana geldiğine dair sayılamayacak kadar çok delil vardır. Lakin bu tercih Allah’ın dilemesine bağlıdır. Çünkü Allah Teâlâ şöyle buyurmuştur: “Allah dilemedikçe siz dileyemezsiniz.” (İnsan 30)

Vakıadan delil: Muhakkak ki her insan bazı fiiller işler ve hiç kimsenin kendisini bunu yapmaya zorladığını hissetmez. Derse kendi tercihiyle katılır, derse gelmezse kendi tercihiyle gelmez. Bu yüzden şayet fiil onun tercihiyle meydana gelmeseydi kula nispet edilmez, hiçbir suçu da olmazdı.

Ebû Dâvûd, Ali b. Ebi Talib radiyallahu anh’den Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem’in şöyle buyurduğunu rivayet etmiştir: “Üç kişiden kalem kaldırılmıştır: Uyanıncaya kadar uyuyandan, ihtilam oluncaya kadar çocuktan ve akıllanıncaya kadar deliden.”[12]

Allah Azze ve Celle Ashab-ı Kehf’in çevirilmelerini onlara değil, bilakis kendisine nispet etmiş, şöyle buyurmuştur: “Onları sağa ve sola çeviriyorduk” (Kehf 18) “Onlar dönüyorlardı” dememiştir. Çünkü bunda onların bir iradesi yoktu. Uyuyan kimsenin iradesi yoktur. Bu yüzden kişi uykuda karısını boşasa boşaması geçerli olmaz. Çünkü kendi iradesi olmasan meydana geldiği için fiil ona nispet edilmez.

Yine şayet ne söylediğinin farkında olmayacak kadar sarhoş olan kimsenin boşaması da gerçekleşmez. Nefsine hâkim olamayacak kadar şiddetli öfke halinde olan kimse karısını boşasa bu talak da gerçekleşmez. Çünkü iradesi olmadan meydana gelmiştir. Bir şey irade olmaksızın meydana geliyorsa dinen onun hükmü yoktur. Buradan ortaya çıkıyor ki, bizden iradeyle meydana gelen bir şeyin geçerli olacağı Kur’an ile sabittir.”[13]

Günahlara Mazeret Getiren Cebriyye’ye Reddiye:

İmam Nevevî rahimehullah şöyle demiştir: “Şayet şöyle denilecek olursa: “Günahkar olan kimse: “Günahlarımız Allah’ın bize takdir ettiği şeylerdir” derse o kimse kınanmaktan ve cezadan kurtulamaz. Eğer söylediği şeyde samimi ise cevap şudur: Muhakkak ki bu günah sahibi mükellefiyet diyarındadır. Onun üzerinde mükelleflere uygulanan ceza, kınanma gibi hükümler devam eder. Ona yapılan bu uygulamalar başkalarını böyle fiillerden sakındırmak içindir. O kimse ölmediği sürece sakındırılmaya muhtaçtır.”[14]

İbn Useymin şöyle demiştir: “Kulların taat ve masiyet olarak bütün fiilleri Allah’ın yaratmasıyladır. Lakin bu durum bu günahı işleyen kimse için bir mazeret değildir. Bunun birçok delillerinden bazıları şunlardır:

1- Allah ameli kula nispet etmiş ve onun kazancı kılmıştır. Şöyle buyurmuştur: “Bugün herkese kazandığının karşılığı verilir” (Mu’min 17) Şayet bu fiilde onun tercihi olmasaydı ona nispet edilmezdi.

2- Allah kula emir ve yasaklarda bulunmuş, onu ancak gücünün yettiği şeylerle yükümlü kılmıştır. Allah Teâlâ şöyle buyurmuştur: “Allah hiçbir nefsi gücünün yetmediği şeyle yükümlü kılmaz.” (Bakara 286) Yine şöyle buyurmuştur: “Gücünüz yettiği kadarıyla Allah’tan sakının.” (Tegabun 16) Şayet kul zorlanmış olsaydı, bir şeyi yapmaya veya terk etmeye gücü yetmeyen konumunda olurdu. Çünkü zorlanan kimse bundan kurtulmaya güç yetiremeyendir.

3- Herkes tercihle işlenen amel ile mecburen yapılan amel arasındaki farkı bilir. Tercihle yapılan amel, ondan kurtulmaya güç yetirilen ameldir.

4- Günah işleyen kimse günaha girişmeden önce kendisine takdir edileni bilmemektedir ve o onu yapmaya veya terk etmeye imkân sahibidir. Bilinmeyen bir kader, yapılan yanlışa nasıl mazeret getirilebilir? Bu durumda doğru amel eden kimsenin de: “Bana takdir edilen buymuş” demesinin ne ayrıcalığı olur?

5- Allah mazeret kalmaması için rasuller gönderdiğini haber vermiştir. Şöyle buyurmuştur: “İnsanların rasullerden sonra Allah’a karşı bir mazereti olmasın diye” (Nisa 165)

Şayet kader günah işleyen kimseye bir mazeret olsaydı rasullerin gönderilmesi ile bu mazeret ortadan kalkmazdı. O zaman Allah Teâlâ’nın emir ve yasaklarının ancak bir şeyi işlemeye veya terk etmeye imkanı olan kimseye söz konusu olduğunu biliriz. Muhakkak ki O günaha zorlamaz ve taati terk etmeye mecbur bırakmaz. Allah Teâlâ şöyle buyurmuştur:

Allah hiçbir nefsi gücünün yetmediği şeyle yükümlü kılmaz.” (Bakara 286)

Gücünüz yettiği kadarıyla Allah’tan sakının.” (Tegabun 16)

Bugün herkese kazandığının karşılığı verilir” (Mu’min 17)

Bu ayetler delalet ediyor ki; kulun fiili ve kazancı vardır. İyilikleri sevapla, kötülükleri ceza ile karşılık görür. Bu da Allah’ın kaza ve kaderiyle meydana gelir.”[15]



[1] İbn Ebi’l-İz el-Hanefi Şerhu’l-Akideti’t-Tahaviyye (2/349)

[2] Şehristani el-Milel ve’n-Nahl (1/87)

[3] Ebu’l-Hasen el-Eşari Makalatu’l-İslamiyyin (1/338)

[4] İbn Hazm el-Fazl Fi’l-Milel ve’n-Nahl (3/105)

[5] Hişam Abdulkadir Muhtasaru Mearici’l-Kabul (s.290)

[6] Buhârî (6467) Muslim (2816)

[7] Miftahu Dari’s-Seade (s.18)

[8] Sahih. el-Elbani Sahihu Suneni Ebi Davud (3932)

[9] İbn Hacer el-Askalani Fethu’l-Bari (11/301-302)

[10] Fethu’l-Bari (11/302)

[11] Buhârî (1) Muslim (1907)

[12] Sahih. el-Elbani Sahihu Suneni Ebi Davud (3703)

[13] İbn Useymin Şerhu’l-Akideti’s-Sefariniyye (s.335)

[14] Nevevi Şerhu Sahihi Muslim (8/454)

[15] İbn Useymin Şerhu Lum’ati’l-İtikad (s.93-94)

23 Ağustos 2021 Pazartesi

İktibas: Epistemik Cemaat Neden Acele Ediyor? - Arslan Bulut

 23 Ağustos 2021 Pazartesi

"Biz bilime inanıyoruz?" diyorlar ve kendi tutumlarına aykırı görüş bildirenleri bilim dışı hurafelere inanmakla suçluyorlar. Aslında kendilerine bilim etiketiyle dayatılan saçmalıkları hiç düşünmeden kabul ettikleri için hurafe içinde yüzdüklerinin farkında bile değiller.

Prof. Dr. Hüsamettin Arslan, henüz akademik kariyerinin başındayken "Epistemik Cemaat" adlı müthiş bir kitap yazmıştı. "Bilimsel kavramlar, Londra, Berlin, Paris ve Washington'da üretilir, burada tekrar edilir. Merkez orasıdır, bizim gibi ülkelerin üniversiteleri, aydın çevreleri yörüngededir, uydu konumundadır. Bu kavramların tekrarcıları da epistemik cemaati oluşturur" diyordu.

Şimdiki durum tıpatıp böyledir. Gerçi şimdi bilim diye insanlığa dayatılan verileri üniversitelerden çok sermayeye hükmeden şirketler üretiyor. Mesela elektromanyetik dalgaların insan sağlığı üzerindeki etkilerinden söz etseniz ve bu iddiayı dünya çapındaki bilim insanlarının araştırmaları ile destekleseniz, hemen bu dalgaları kullanan şirketlerde çalışan "uzman"lar, sizi yalanlamaya kalkışıyor. Oysa bilimsel bilgi aldığınız maaş ile bağlantılı değildir. Bilimsel bilgi, kişisel çıkarlara göre değişmez.

PCR testini icat eden adam, "Döngü sayısına göre aradığınız her şeyi bulabilirsiniz. Bu sebeple bu test virüs tespitinde kullanılamaz" dediği halde bu testi esas kabul ederek, sözde pandemi politikası sürdürüyorlar.

mRNA teknolojisini üreten adam, "Bu teknolojiyle ürettiğiniz sıvılar, küresel ölçekte insanların bağışıklık sistemini çökertir" diye uyarıyor ama dünyada bütün hükümetler, afsunlanmış gibi Dünya Sağlık Örgütü'nden dikte ettirilen kararları uyguluyor.

Üstelik Dünya Ekonomik Forumu, bu sürecin "Büyük Sıfırlama"yı sağlamak için kullanılacağını açıklıyor. Yani sürecin ardında insanları daha sağlıklı kılmak değil, insanları istediği gibi yönetmek düşüncesi var.

Sürecin başında hatırlatmıştım; businessinsider.com'da, Lydia Ramsey adlı muhabirin 14 Mart 2020'da yayınlanan haberinde şu bilgiler veriliyordu:

"Bill Gates tarafından desteklenen Chicago merkezli bir biyoteknoloji enstitüsü, sedef hastalığı veya kanser gibi hastalıklara sebep olan, mutasyona uğramış genleri etkisizleştiren RNA veya ribonükleik asitleri etkileyen ilaçlar geliştirdi. RNA, hücrelerin protein yapmak için ihtiyaç duyduğu dizilimdir. Fikir şu: Mutasyona uğramış genleri durdurursanız, hatalı proteinlerin yaratılmasını durdurabilirsiniz. Ancak bu tedavilerin karşılaştığı sorun, geliştirilen ilaçları, istediğiniz hücrelere ulaştırmanın zor olmasıdır. Bu sebeple, nanopartiküller ve DNA veya RNA'dan oluşan parçalar geliştirildi. Amaç, DNA veya RNA'ya ulaşmak, bunun için doğrudan cildinize, akciğerlerinize, gözlerinize ve gastrointestinal kanalınıza, yani doğrudan hücrelerinize bu yapıları göndermektir."

Bill Gates'in bahsettiği ve ulusal sınırları tanımayan virüse karşı geliştirilen ve aşı denilen sıvılarda kullanılan parçacık buydu!

Nanorobot da denilen bu parçacıklar, elektromanyetik dalgayla yönlendirilebilir. Bill Gates'in uzmanlık alanı da budur! Bu itibarla, İnternet, uydular, akıllı telefonlar, bilgisayarlar, televizyonlar ve nihayet baz istasyonları üzerinden de nanorobotlar yönlendirilebilir! Vücudunda bu nanorobotları bulunduranlar elektromanyetik dalgaya maruz kaldıklarında doğrudan etkilenir.

Asıl hedefleri, Tek Dünya Devleti kurmak, bunu sağlamak için de Türkiye gibi ulus devletleri çökertmektir. Türkiye'ye Suriyelilerin Afganların sürülmesinin asıl sebebi budur.

Bu iddiaların bilimsel bilgiye değil de hurafeye dayandığını kimse söyleyemez. Zaten bunun için medyada tek sesli yayın yapıyor ve nanorobotların bütün inanların vücuduna yerleştirilmesi için çırpınıyorlar. Ve acele ediyorlar!

Bilimden birazcık nasibini almış bir insan, içine ısıya, elektromanyetik dalgaya duyarlı, sensör nitelikli maddeler bulunan bir sıvıyı aşı diye kabul etmez. Epistemik cemaat kimin liderliğindedir; bunu da sorgulamak gerekmez mi?

22 Ağustos 2021 Pazar

Yeni Çıkan Kitaplar

 


TENVİRU'L-AYNEYN

Bisihahi Zevaidi'l-Mu'cemeyn
Taberani'nin Mu'cemu'l-Evsat ve Mu'cemu's-Sagir'inden, Kütübü Sitte'de Geçmeyen Sahih Hadisler
Ciltli, ithal kağıt, indirimli 40 tl.'dir.
Kitabın sonunda Nasıl Bir Zamandayız? adlı, bazı kıyamet alametlerinin incelemesine dair bir risale yer almaktadır.
www.sahihkitap.com adresinden sipariş verebilirsiniz.


EL-MULTEKA'L-BAHRAYN
Şeyh el-Elbani ve Şeyh Mukbil b. Hadi'nin tashihinde ittifak ettikleri, Buhari ve Muslim'in Sahihlerinde geçmeyen sahih hadis hadisler
5 cilt, ithal kağıt, indirimli 200 tl.'dir.
www.sahihkitap.com adresinden sipariş verebilirsiniz.

Virüs Yalan Salgın Bahane!

Karton kapak, ithal kağıt. Ücretsizdir. 

Talep için darussunne@hotmail.com adresine; talep adeti, isim, adres, telefon bilgilerini içeren e-mail yazabilirsiniz

21 Ağustos 2021 Cumartesi

Zatu Envat Kıssasının Sıhhatini İnkâr Mümkün Değildir!

 Serseri bid’at ehli kelam ve felsefe dolu yorumlarıyla naslara itiraz etmekle yetinmiyor, son zamanlarda yine hiç bilmedikleri diğer bir alan; hadis ilmine de cahil cesaretiyle pisliğe bulanmış habis burunlarını sokuyorlar. Eskiden hevalarına uymayan ayet ve hadisleri devredışı bırakmak için yorumlara girişirlerdi, şimdi ise inkâr için yeni bir yol icat ettiler! Vahiy münkirlerinden birisi meşhur Zatu Envat kıssasının sahih olmadığını iddia için, rivayetin isnadında geçen Sinan b. Ebi Sinan’ın meçhul olduğunu iddia etmiştir! Hâlbuki kıssanın diğer ravileri gibi, Sinan b. Ebi Sinan da Buhârî ve Muslim ricalindendir ve hadis Buhârî ve Muslim’in şartlarına göre sahihtir.

Rical kitapları ittifakla şu bilgileri verirler: Sinan b. Ebi Sinan Yezid b. Umeyye ed-Diylî el-Medenî’dir. Hicri 23 senesinde doğmuş, 105 senesinde vefat etmiştir. Tabiinin orta tabakasındandır. Buhârî ve Muslim ricalinden sika bir ravidir. El-İclî dedi ki: “Medineli, tabiî, sikadır” Bkz.: İbn Hacer Tehzibu’t-Tehzib (4/242) Buhârî Tarihu’l-Kebir (4/162) Zehebi Tarihu’l-İslam (3/59) Kelabazi Ricalu’s-Sahihi’l-Buhârî (483)

Nitekim hiçbir hadis âlimi bu kıssanın zayıf olduğunu iddia etmemiştir. Ancak vahye iman etmeyi kibrine yediremeyen bir kâfir bu hadisi inkar eder!

Buhârî ve Muslim’in şartına göre sahih olan bu rivayetin isnadı ve metni şu şekildedir:

قَالَ محمد بن نصر المَرْوَزِي رَحِمَهُ الله فيِ السنة حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَسْمَاءِ بْنُ عُبَيْدٍ الضَّبْعِيُّ عَنْ جُوَيْرِيَّةَ عَنْ مَالِكٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ سِنَانِ بْنِ أَبِي سِنَانٍ الدَّيْلِيِّ حَدَّثَهُ عَنْ أَبِي وَاقِدٍ اللَّيْثِيِّ قَالَ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى حُنَيْنٍ وَنَحْنُ حَدَيِثُو عَهْدٍ بِكُفْرٍ قَالَ وَكَانَتْ لِلْكُفَّارِ سِدْرَةٌ يَعْكِفُونَ عِنْدَهَا وَيَنُوطُونَ بِهَا أَسْلِحَتَهُمْ يُقَالَ لَهَا ذَاتُ أَنْوَاطٍ قَالَ فَمَرَرْنَا بِسِدْرَةٍ فَقُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ اجْعَلْ لَنَا ذَاتَ أَنْوَاطٍ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّهَا السُّنَنُ اللَّهُ أَكْبَرُ قُلْتُمْ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ كَمَا قَالَ بَنُو إِسْرَائِيلَ لِمُوسَى {اجْعَلْ لَنَا إِلَهًا كَمَا لَهُمْ آلِهَةٌ قَالَ إِنَّكُمْ قَوْمٌ تَجْهَلُونَ} لَتَرْكَبُنَّ سَنَنَ مَنْ قَبْلَكُمْ

Ebu Vakıd el-Leysi radıyallahu anh dedi ki: “Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem ile beraber Huneyn savaşına çıktık. Bizler Küfür’den yeni kurtulmuş kimselerdik. Kâfirlerin yanında toplanıp ibadet ettikleri ve üzerine silahlarını astıkları “Zatu envat” denilen bir ağaçları vardı. Biz bir ağacın yanından geçerken dedik ki:

“Ey Allah’ın rasulu! Bizim için bir “Zatu envat” belirle!” Bunun üzerine Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu:

Muhakkak bu takip edilen adetlerdendir! Allahu ekber! Nefsim elinde olana yemin ederim ki bu sizin dediğiniz, İsrailoğullarının Musa’ya söylediği şey gibidir: “Onların ilahları olduğu gibi bizim için de ilahlar edin” dediler. O da dedi ki: “Muhakkak sizler cahillik eden bir topluluksunuz.” (A’raf 138) Muhakkak ki sizden öncekilerin adetlerini birer birer işleyeceksiniz.”[1]

Bu kıssanın zayıf isnadlarla gelen tariklerinde de lafızları mutabakat etmektedir:

Ezrakî, Ahbaru Mekke’de; dedesi - Muhammed b. İdris – el-Vakidi – İbn Ebi Habibe – Davud b. el-Husayn – İkrime - İbn Abbas radiyallahu anhuma yoluyla şu şekilde rivayet etti:

كَانَتْ ذَاتُ أَنْوَاطٍ شَجَرَةً يُعَظِّمُهَا أَهْلُ الْجَاهِلِيَّةِ، يَذْبَحُونَ لَهَا، وَيَعْكُفُونَ عِنْدَهَا يَوْمًا، وَكَانَ مَنْ حَجَّ مِنْهُمْ وَضَعَ زَادَهُ عِنْدَهَا وَيَدْخُلُ بِغَيْرِ زَادٍ؛ تَعْظِيمًا لَهَا، فَلَمَّا مَرَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى حُنَيْنٍ قَالَ لَهُ رَهْطٌ مِنْ أَصْحَابِهِ فِيهِمُ الْحَارِثُ بْنُ مَالِكٍ: يَا رَسُولَ اللَّهِ، اجْعَلْ لَنَا ذَاتَ أَنْوَاطٍ كَمَا لَهُمْ ذَاتُ أَنْوَاطٍ. قَالَ: فَكَبَّرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، وَقَالَ: «هَكَذَا فَعَلَ قَوْمُ مُوسَى بِمُوسَى عَلَيْهِ السَّلَامُ

“Zatu Envat, Cahiliyye halkının tazim ettikleri, kendisi için kurban kestikleri ve bir gün onun yanında itikâfa çekildikleri bir ağaç idi. Cahiliyye halkından biri hac yapmak istediğinde azığının onun yanına koyar ve ona tazim için oraya azıksız olarak girerdi. Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem ashabından bir toplulukla beraber Huneyn’e uğradığı zaman, aralarında bulunan el-Haris b. Malik dedi ki:

“Ey Allah’ın rasulü! Onların Zatu Envat’ı gibi bize de bir Zatu Envat belirle!” Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem bunun üzerine tekbir getirdi ve buyurdu ki:

Bu Musa aleyhi's-selâm’ın kavminin Musa aleyhi's-selâm’a yaptığı şeydir!”[2]

Bu hadiste geçen “El-Haris b. Malik”; Ebu Vakid el-Leysî radiyallahu anh’ın ismidir. Bu rivayetin isnadında el-Vakidi metruk bir ravi olsa da siyer ve megazide hüccettir. İbn Ebi Habibe’de zayıflık vardır. Ancak metni yukarıda geçtiği üzere sahihtir.

Kesir b. Abdillah b. Amr b. Avf el-Muzeni – babası – dedesi yoluyla gelen rivayet metni de şu şekildedir:

غَزَوْنَا مَعَ رَسُولِ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَامَ الْفَتْحِ، وَنَحْنُ أَلْفٌ وَنَيِّفٌ، فَفَتَحَ اللهُ لَنَا مَكَّةَ، وحُنَيْنًا، حَتَّى إِذَا كُنَّا بَيْنَ حُنَيْنٍ وَالطَّائِفِ أَبْصَرَ شَجَرَةً كَانَ يُنَاطُ بِهَا السِّلَاحُ، فَسُمِّيَتْ ذَاتُ أَنْوَاطٍ، وَكَانَتْ تُعْبَدُ مِنْ دُونِ اللهِ، فَلَمَّا رَآهَا رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ انْصَرَفَ عَنْهَا فِي يَوْمٍ صَائِفٍ إِلَى ظِلٍّ هُوَ أَدْنَى مِنْهَا، فَقَالَ رَجُلٌ: يَا رَسُولَ اللهِ، اجْعَلْ لَنَا ذَاتَ أَنْوَاطٍ كَمَا لِهَؤُلَاءِ ذَاتُ أَنْوَاطٍ، فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " إِنَّهَا السُّنَنُ، قُلْتُمْ وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ كَمَا قَالَتْ بَنَو إِسْرَائِيلَ لِمُوسَى: اجْعَلْ لَنَا إِلَهًا كَمَا لَهُمْ آلِهَةٌ، فَقَالَ: أَغَيْرَ اللهِ أبْغِيكُمْ إِلَهًا، وَهُوَ فَضَّلَكُمْ عَلَى الْعَالَمِينَ

“Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem ile beraber Fetih senesinde bin küsur kişi olarak gazaya çıktık ve Allah bize Mekke ile Huneyn’in fethini nasip etti. Biz Huneyn ile Taif arasında insanların silahlarını astıkları ve Zatu Envat ismini verdikleri bir ağaç gördük. Allah’ın dışında bu ağaca da ibadet ediliyordu. Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem onu görünce ondan uzaklaştı. Hâlbuki sıcak bir gündü ve o ağacın gölgesi vardı. Bir adam dedi ki:

“Ey Allah’ın rasulü! Onların Zatu Envat’ı gibi bize de bir Zatu Envat belirle.” Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem ona buyurdu ki:

Muhakkak ki bunlar takip edilen adetlerdir! Muhammed’in nefsi elinde olana yemin ederim ki İsrailoğullarının Musa’ya söylediği: “Bize onların ilahları gibi bir ilah belirle” demeleri gibi dediniz. Musa da demişti ki: “Allah’tan başka bir ilah mı arıyorsunuz? Hâlbuki O sizi âlemlere üstün kılmıştır.”[3]

Bu rivayetin isnadında bulunan Kesir b. Abdillah’ı çoğunluk zayıf görmüştür. Lakin rivayetin metni Ebu Vakid el-Leysi’nin rivayetine mutabık olduğundan sahihitir.

Netice:

1- Zatu Envat kıssası inkârına yol olmayacak şekilde sahih olarak sabit olmuştur.

2- Zatu Envat; cahiliyye halkının ilah edindikleri, tazim ettikleri ve ibadet sundukları bir ağaçtır.

3- Ebu Vakid Haris b. Malik el-Leysî radiyallahu anh ya da sahabe cemaatinden birileri kendileri için de bir Zatu Envat edinilmesini talep etmişler ve Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem bu teklifin, İsraioğullarının Musa aleyhi's-selâm’dan ilah edinme talebiyle aynı olduğunu söyleyerek reddetmiştir. Dolayısıyla vahye teslim olmayan bid’at ehlinin “Bu teklifte ne var ki? Böyle bir teklif neden şirk olsun?” şeklindeki itirazlarının çöp olduğu ortadadır.

4- Böylesine şirk ihtiva eden bir teklif, İslam’a yeni girmiş olan ve tevhidi tam anlamıyla öğrenmemiş kimselerden, kendilerine ilmin yeterince ulaşmadığı kimselerden sadır olduğu için, teklif sahibinin müşrik olduğuna hükmedilmemiştir. Hadis, geçerli mazereti olan kimseler için cehaletin tekfire mani bir unsur teşkil ettiği hususunda açıktır. Lakin tuhaf olan şu ki, muhaliflerini tekfir etmede insafsız olan Harici ve Mürcie taifelerinden bu hadisi sahih kabul edenleri, hadis hevalarına uygun düşmeyince, Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem’in şirk olduğunu açıkça ifade ettiği bir teklifi dahi temize çekmeye kalkıyor, bunun şirk olmadığını iddia ediyorlar! Tıpkı Allah’tan başkası adına yemin etmenin küçük şirk olduğunu iddia etmeye çalışmaları gibi!



[1] Buhârî ve Muslim'in şartlarına göre sahih. Muhammed b. Nasr el-Mervezi es-Sunne (39) Tirmizi (2180) Muzeni, Sunenu’ş-Şafii (400) Ahmed (5/218) İbn Ebî Şeybe (7/479) Tayalisi (1443) İbn Hibban (15/94) Humeydi (848) Taberî Tefsir (10/411) İbn Ebî Hâtim Tefsir (8906, 8910) Ebû Ya'lâ (3/30) Taberani (3/244) Ezraki Ahbaru Mekke (1/129) İbn Kani Mu’cem (1/172) el-Lalekai İtikad (205) Herevi Zemmu’l-Kelam (467) Ebu Nuaym Marife (2021) İbn Ebi Asım es-Sunne (76) Hatib el-Muttefak ve’l-Mufterak (1813) Beyhakî Delail (5/124)

[2] Ezraki Ahbaru Mekke (1/130)

[3] Taberânî Mu'cemu'l-Kebîr (17/21) İbn Ebî Hâtim Tefsir (8910)

15 Ağustos 2021 Pazar

Müslüman Ebeveyne İtaatin, Nafile Olan Cihad ve Hicretin Önüne Geçirilmesi

 İbnu’l-Cevzi rahimehullah, Birru’l-Valideyn kitabında bu konuyla ilgili başlık açmış ve şu rivayetleri zikretmiştir:

13- Abdullah b. Amr radiyallahu anhuma’dan:

جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَاسْتَأْذَنَهُ فِي الجِهَادِ، فَقَالَ: أَحَيٌّ وَالِدَاكَ؟ قَالَ: نَعَمْ، قَالَ: فَفِيهِمَا فَجَاهِدْ

“Bir adam Nebî sallallahu aleyhi ve sellem’e cihad konusunda izin istemek için geldi. Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem: 

Annen baban sağ mı?” buyurdu. O da “Evet” deyince: 

O ikisi hakkında cihad et” buyurdu.[1]

* Ebu Muaz’ın notu: İbn Hacer rahimehullah Fethu’l-Bari’de şöyle demiştir: “Hadisteki: “O ikisi hakkında cihad et” sözünün anlamı şudur: Eğer anne baban varsa onlara iyilik için yaptığın gayretler seni düşmanla savaş için yapılanların ecrine ulaştırır.”

14- Abdullah b. Amr radiyallahu anhuma’dan:

جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُبَايِعُهُ، فَقَالَ: جِئْتُ لِأُبَايِعَكَ عَلَى الْهِجْرَةِ، وَتَرَكْتُ أَبَوَيَّ يَبْكِيَانِ، قَالَ: فَارْجِعْ إِلَيْهِمَا فَأَضْحِكْهُمَا كَمَا أَبْكَيْتَهُمَا

 “Bir adam Nebî sallallahu aleyhi ve sellem’e biat etmeye geldi ve dedi ki: “Sana hicret üzere biat etmeye geldim ve ana babamı ağlar halde bıraktım.” Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem buyurdu ki:

Onlara dön ve ağlattığın gibi onları güldür.”[2]

* Ebu Muaz’ın notu: Anne babaya itaat ve onlara iyilik etmek, meşru konularda onları razı etmeye çalışmak Allah Azze ve Celle’ye ibadetten sonra dinin teşvik ettiği en üstün yakınlıklardandır. Hadisin zahirinden anlaşıldığı üzere burada hicret üzere biat etmek için gelen kişi, ilim, davet ve cihad merkezi dışında yaşayan bedevilerden bir müslümandır, anne babası da müslüman bedevilerdendir. Şayet küfür diyarında yaşayan ve anne babası da kafir olan biri olsaydı, üzerine farz olan hicret için kafir anne babadan izin almak söz konusu edilmezdi. Burada müstehap olan hicret için, müslüman anne babadan izin istemek söz konusu edilmiştir. Aksi halde müşriklerin diyarında ikamet etmek hakkındaki tehdit içeren hadislerin bir manası olmazdı. Çünkü müşrik anne babalar, oğullarının müslümanlara katılmalarına ve müşriklere karşı savaşmalarına asla izin vermezlerdi. Yine hadisin zahiri, bu hadisenin hicretin farziyetinin sona ermesinden sonra meydana geldiğini gösteriyor.

Denildi ki: eğer nafile bir cihada çıkmak için gelmiş ise anne babasının izni olmadan çıkması caiz değildir. Ama farz-ı ayn bir cihadda anne babanın iznine gerek yoktur.  Anna baba kafir iseler onların ister nafile, ister farz olsun cihada mani olmaya hakları yoktur. Bu konuda onlara itaat etmek Allah Teâlâ’ya isyan olur.[3]

15- Ebu Said el-Hudrî radiyallahu anh dedi ki:

هَاجَرَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنَ الْيَمَنِ، فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: هَلْ بِالْيَمَنِ أَبَوَاكَ؟ قَالَ: نَعَمْ. قَالَ لَهُ: أَذِنَا لَكَ؟ فَقَالَ: لَا. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: ارْجِعْ إِلَى أَبَوَيْكَ فَاسْتَأْذِنْهُمَا، فَإِنْ فَعَلَا، وَإِلَّا فَبِرَّهُمَا

“Bir adam Nebî sallallahu aleyhi ve sellem’e Yemen’den hicret etti. Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem ona: 

Yemende anan baban var mı?” dedi. O da: “Evet” dedi. Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem: 

Onlar sana izin verdiler mi?” buyurdu. Adam: “Hayır” dedi. Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem buyurdu ki:

Ana babana dön ve onlardan izin iste. Eğer izin verirlerse ne âlâ, aksi halde onlara iyilik et.”[4]

16- İbn Abbas radiyallahu anhuma’dan:

جَاءَتِ امْرَأَةٌ، وَمَعَهَا ابْنٌ لَهَا، وَهُوَ يُرِيدُ الْجِهَادَ، وَهِيَ تَمْنَعُهُ، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: أَقِمْ عِنْدَهَا، فَإِنَّ لَكَ مِنَ الْأَجْرِ مِثْلَ الَّذِي تُرِيدُ

 “Bir kadın yanında oğluyla geldi. Oğlu cihad etmek istiyor, kadın ise ona engel oluyordu. Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem (kadının oğluna) buyurdu ki:

Onların yanında kal. Muhakkak ki sana arzuladığın ecrin aynısı vardır.”[5]

* Ebu Muaz’ın notu: Taberânî Mu'cemu'l-Kebîr’de şu lafızla rivayet etmiştir:

جَاءَ رَجُلٌ وَأُمُّهُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يُرِيدُ الْجِهَادَ وَأُمُّهُ تَمْنَعُهُ، فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ:عِنْدَ أُمِّكَ قَرَّ فَإِنَّ لَكَ مِنَ الأَجْرِ عِنْدَهَا مِثْلَ مَا لَكَ فِي الْجِهَادِ

“Bir adam ve annesi Nebî sallallahu aleyhi ve sellem’e geldiler. Adam cihad etmek istiyor, annesi onu engelliyordu. Nebî sallallahu aleyhi ve sellem buyurdu ki: 

Annenin yanında kal. Muhakkak ki onun yanında senin için cihaddaki ecrin aynısı vardır…” Devamında münker bir metin vardır.

17- Abdullah b. Amr radiyallahu anhuma’dan:

جَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَسْتَأْذِنُهُ فِي الْجِهَادِ، فَقَالَ: هَلْ مِنْ وَالِدَيْكَ أَحَدٌ حَيٌّ؟ قَالَ: أُمِّي، قَالَ: فَانْطَلِقْ فَبَرَّهَا، فَأَقْبَلَ يَتَخَلَّلُ الرِّكَابَ، فَقَالَ: إِنَّ رِضَى الرَّبِّ عَزَّ وَجَلَّ فِي رِضَى الْوَالِدِ، وَسَخَطَ الرَّبِّ فِي سَخَطِ الْوَالِدِ

 “Bir adam Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem’e cihad için izin istemek üzere geldi. Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem ona: 

Anne babandan biri sağ mı?” dedi. Adam: “Annem sağ” dedi. Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem: 

Git ona iyilik et” buyurdu. Adam da bineğini çözmeye yönelince Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu:

Muhakkak ki Rab Azze ve Celle’nin rızası anne babanın rızasına bağlıdır.”[6]

* Ebu Muaz’ın notu: Muslim’in rivayet lafzı şöyledir:

أَقْبَلَ رَجُلٌ إِلَى نَبِيِّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أُبَايِعُكَ عَلَى الْهِجْرَةِ وَالْجِهَادِ أَبْتَغِي الْأَجْرَ مِنْ اللَّهِ قَالَ فَهَلْ مِنْ وَالِدَيْكَ أَحَدٌ حَيٌّ قَالَ نَعَمْ بَلْ كِلَاهُمَا قَالَ فَتَبْتَغِي الْأَجْرَ مِنْ اللَّهِ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَارْجِعْ إِلَى وَالِدَيْكَ فَأَحْسِنْ صُحْبَتَهُمَا

“Bir adam Nebî sallallahu aleyhi ve sellem’e geldi ve dedi ki: “Sana hicret ve cihad üzere biat ediyorum. Bununla Allah’tan ecir bekliyorum.” Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem: 

Anne babandan biri sağ mı?” buyurdu. Adam: “Evet, ikisi de sağ” dedi. Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem buyurdu ki: 

Allah’tan ecir mi bekliyorsun?” Adam: “Evet” dedi. Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem buyurdu ki: 

O halde dön ve anne babana güzel arkadaşlık et.”



[1] Buhârî (3004) Muslim (2549)

[2] Sahih. Ebû Dâvûd (2528) Nesâî (4163) İbn Mâce (2782) Ahmed (6869)

[3] Bkz.: Begavi Kitabu’s-Siyer Mine’t-Tehzib (

[4] Hasen ligayrihi. Ahmed (3/75) Ebû Ya'lâ (2/531) Hâkim (2/103) Beyhakî (9/26)

[5] Zayıf. Abdurrazzak (8/462) Taberânî Mu'cemu'l-Kebîr (11/410) el-Elbani ed-Daife (6243) isnadında Rişdeyn b. Kureyb zayıftır.

[6] Muslim (2549)

Meclislerin Keffareti

Meclislerin Keffareti
"Subhâneka'llâhumme ve bihamdik ve eşhedu en lâ ilâhe illâ ente estağfiruke ve etûbu ileyk" (Taberani 10/164, el-Elbânî Sahîhu'l-Câmi (4487)